Τροπικοί ξηροί καρποί; Οικοτουρισμός; Λυπάμαι. Η εκτροφή ή η συλλογή εντόμων προς πώληση είναι το μόνο κίνητρο που έχουν ορισμένοι αυτόχθονες λαοί για να σώσουν τα τροπικά τους δάση. Θα τους στηρίξετε;

Πιθανότατα γνωρίζετε ότι τα παρθένα τροπικά δάση μειώνονται με ανησυχητικό ρυθμό — περισσότερο από το μισό τους έχει εκχερσωθεί τα τελευταία 40 χρόνια. Και ίσως γνωρίζετε ότι έως και τα δύο τρίτα όλων των ζωντανών ειδών είναι τροπικά — μια τεράστια αποθήκη άγριας ζωής που περιέχει αμέτρητα φάρμακα και άλλα προϊόντα για το μέλλον μας. Η ανάγκη διάσωσης των τροπικών δασών είναι σαφής. Πολλοί υποστηρίζουν αυτή την προσπάθεια αγοράζοντας «προϊόντα του τροπικού δάσους» ή βοηθώντας οργανώσεις προστασίας της φύσης που δραστηριοποιούνται σε τροπικές χώρες.

Μπροστά σε όλα αυτά, η συλλογή ή η αγορά τροπικών πεταλούδων μοιάζει να είναι απλώς ένας τρόπος να επιταχυνθεί η εξαφάνισή τους. Σωστά;

Λάθος! Όσοι εξισώνουν τη θανάτωση πεταλούδων με την καταστροφή των πεταλούδων δεν γνωρίζουν πολλά για τις πεταλούδες, τις τροπικές περιοχές ή τις στρατηγικές που έχουν πείσει ανθρώπους στις αναπτυσσόμενες χώρες να σώσουν τα δάση τους. Η αλήθεια είναι ότι η αγορά τροπικών εντόμων για τη συλλογή σας μπορεί να είναι η καλύτερη επένδυση που κάνατε ποτέ για την προστασία των τροπικών δασών. Αυτό το ενημερωτικό δελτίο εξηγεί γιατί.

Παπούα Νέα Γουινέα: παγκόσμιος ηγέτης στη διατήρηση των τροπικών πεταλούδων… αξιοποιώντας τες

Η Παπούα Νέα Γουινέα, ένα μικρό κράτος βόρεια της Αυστραλίας, σε άλλα 20 χρόνια πιθανότατα θα είναι ένα από τα τελευταία τέσσερα μέρη στη Γη όπου θα εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλες εκτάσεις παρθένου τροπικού δάσους (1). Διαθέτει επίσης ορισμένα πραγματικά εντυπωσιακά έντομα, μεταξύ των οποίων τη μεγαλύτερη πεταλούδα του κόσμου (την Ορνιθόπτερα της Βασίλισσας Αλεξάνδρας) και τη δεύτερη μεγαλύτερη (την Ορνιθόπτερα Γολιάθ), το μακρύτερο έντομο-ραβδί του κόσμου, τη μεγαλύτερη τεττιγονίδα, μύγες με κεφάλι σαν σφυρί και ένα σκαθάρι που καλλιεργεί έναν «κήπο» από λειχήνες και βρύα στην πλάτη του. Σε αυτά προστίθενται περισσότερα από 3.000 είδη ορχιδέας, το 10 % των ροδόδεντρων του κόσμου και τα περισσότερα είδη πουλιών του παραδείσου και πτηνών-κηπουρών παγκοσμίως.

Από την άποψη των εντόμων, η Παπούα Νέα Γουινέα είναι μοναδική και με άλλους τρόπους. Είναι η μόνη χώρα της οποίας το σύνταγμα ορίζει τα έντομα ως έναν από τους ανανεώσιμους φυσικούς πόρους της (2). Είναι επίσης η μόνη χώρα της οποίας η κυβέρνηση δημιούργησε έναν φορέα για τη βιώσιμη ανάπτυξη αυτού του πόρου — την έντομο Farming και Trading Agency (στο Bulolo, επαρχία Morobe). Η υπηρεσία ξεκίνησε το 1978 (3) και σήμερα πουλά κάθε χρόνο έντομα της Παπούα Νέας Γουινέας αξίας σχεδόν 400.000 δολαρίων σε συλλέκτες, φυσιοδίφες, επιστήμονες και καλλιτέχνες σε όλο τον κόσμο. Αγοράζει αυτά τα έντομα αποκλειστικά από κατοίκους χωριών της Παπούα Νέας Γουινέας (4). Τα περισσότερα συλλέγονται, αλλά στην περίπτωση των κοινών πεταλούδων birdwing, η κυβέρνηση της Παπούα Νέας Γουινέας απαιτεί να εκτρέφονται.

Πώς μπορεί η θανάτωση πεταλούδων να σώσει το τροπικό δάσος;

Στις ανεπτυγμένες χώρες, η στρατηγική του «εθνικού πάρκου» για τη διατήρηση της φύσης — η αγορά γης και η παραχώρησή της στην άγρια ζωή — λειτούργησε καλά. Οι άνθρωποι παραβίαζαν μερικές φορές τους κανόνες, αλλά σπάνια σε βαθμό που να μην μπορούν να το αντιμετωπίσουν λίγοι φύλακες και ο νόμος.

Με ένα τέτοιο ιστορικό επιτυχίας, ήταν φυσικό να δοκιμαστεί η στρατηγική του «εθνικού πάρκου» στον Τρίτο Κόσμο (5), για παράδειγμα για την προστασία της μεγάλης άγριας πανίδας της Αφρικής. Όμως πριν από περισσότερα από 30 χρόνια, οι ειδικοί της διατήρησης παρατήρησαν ότι η στρατηγική δεν λειτουργούσε. Τα έσοδα από αυτά τα εθνικά πάρκα κατέληγαν κυρίως στα κρατικά ταμεία. Οι γύρω πληθυσμοί ωφελούνταν ελάχιστα ή καθόλου. Δεν είναι περίεργο: είχαν ελάχιστο ή κανένα κίνητρο να διατηρήσουν τα πάρκα ανέπαφα. Αντίθετα, μπορούσαν να κερδίσουν χρήματα από τη λαθροθηρία. Και όπου οι ανθρώπινοι πληθυσμοί αυξάνονταν και διακυβευόταν η επιβίωση, ήταν πολύ πιο αποδοτικό να κόβουν καυσόξυλα ή να δημιουργούν καλλιέργειες μέσα στα πάρκα παρά να τα αφήνουν άθικτα. Σκεφτείτε το: γιατί κάποιος που μετά βίας εξασφαλίζει τα προς το ζην να επιλέξει να αφήσει ήσυχη την άγρια ζωή μόνο και μόνο επειδή «είναι ωραίο να υπάρχει γύρω μας»; Αυτή η αφελής υπόθεση συνήθως προέρχεται από ανθρώπους που έχουν καλύψει όλες τις βασικές τους ανάγκες και ξεχνούν ότι ο προνομιούχος τρόπος ζωής τους τούς δίνει μια ιδιαίτερη οπτική.

Η Διεθνής Ένωση για τη Διατήρηση αναγνώρισε, στην Παγκόσμια Στρατηγική Διατήρησης του 1980 (6), ότι η στρατηγική του «εθνικού πάρκου» είχε αποτύχει στις αναπτυσσόμενες χώρες. Αντί γι’ αυτήν, πρότεινε μια στρατηγική που ονομάζεται «διατήρηση μέσω ανάπτυξης» (7). Βασικά, αυτό σημαίνει να εντοπίζονται οι ανάγκες των τοπικών πληθυσμών και στη συνέχεια να προσφέρονται κίνητρα που τους ανταμείβουν και τους βοηθούν να βελτιώσουν τη ζωή τους, με αντάλλαγμα εργασία και συμπεριφορές που ωφελούν την άγρια ζωή. Η επιλεκτική θανάτωση και πώληση πλεονάζουσας άγριας ζωής αποτελεί πολύ αποτελεσματικό κίνητρο. Αυτό συμβαίνει απλώς επειδή όλοι κατανοούν έναν στενό δεσμό «αιτίας και αποτελέσματος», και αυτό το κίνητρο συνδέει άμεσα τη διατήρηση με ευκαιρίες ανάπτυξης (8): ο βιοπορισμός των ανθρώπων συνδέεται στενά με την επιβίωση αυτού του πληθυσμού άγριας ζωής. Αυτό εξηγεί γιατί οι πληθυσμοί ελεφάντων ήταν σταθεροί στις χώρες της νότιας Αφρικής όπου πραγματοποιούνταν βιώσιμες συγκομιδές, ενώ οι «πλήρως προστατευμένοι» πληθυσμοί των εθνικών πάρκων βορειότερα αποδεκατίζονταν από τη λαθροθηρία.

Στην Παπούα Νέα Γουινέα, οι κάτοικοι των χωριών συλλέγουν πεταλούδες και άλλα έντομα από τα δάση τους για να τα πουλήσουν. Ή φυτεύουν φυτά-τροφές για τις κάμπιες και πουλούν τις ενήλικες πεταλούδες που αναπτύσσονται πάνω σε αυτά τα «επιπλέον» φυτά (μια διαδικασία γνωστή ως «πεταλούδα ranching», δηλαδή εκτατική εκτροφή πεταλούδων, που προβάλλεται ως σχεδόν τέλεια εφαρμογή της στρατηγικής «διατήρηση μέσω ανάπτυξης» — (9)). Πολλοί κερδίζουν εκατοντάδες δολάρια τον χρόνο σε μια χώρα όπου μόνο το 15 % του πληθυσμού έχει επίσημη απασχόληση. Οι χωρικοί αντιλαμβάνονται ότι το δάσος είναι η πηγή αυτού του εισοδήματος. Αυτό τους δίνει μεγαλύτερο κίνητρο να αφήσουν την περιοχή ανέπαφη, ιδιαίτερα όταν τους εξηγείται ότι αυτά τα έντομα χρειάζονται το δάσος για να επιβιώσουν. Τα χρήματα που κερδίζουν είναι σημαντικά. Τα χρειάζονται για να πληρώνουν τα σχολικά δίδακτρα των παιδιών τους (λυπάμαι, η εκπαίδευση δεν είναι ποτέ δωρεάν). Επίσης, όπως εσείς δεν παραιτείστε από ορισμένες συζητήσιμες πολυτέλειες, όπως ένα ιδιωτικό αυτοκίνητο, έτσι και οι κάτοικοι της Παπούα Νέας Γουινέας δεν θέλουν να στερηθούν το πρωινό τους τσάι, τα μαγειρικά τους σκεύη και άλλα απλά αντικείμενα που κοστίζουν χρήματα.

Οι κάτοικοι των χωριών της Παπούα Νέας Γουινέας χρειάζονται χρήματα. Αν δεν μπορούν να τα κερδίσουν από τις πεταλούδες του δάσους, θα βρουν άλλους τρόπους. Οι εμπορικές καλλιέργειες απαιτούν εκχέρσωση δασών· τα δικαιώματα από την υλοτομία απαιτούν επίσης εκχέρσωση δασών. Είναι αυτές καλύτερες εναλλακτικές από τη συλλογή και την πώληση πεταλούδων;

Δεν συλλέγουν οι κάτοικοι των χωριών πάρα πολλές πεταλούδες;

Ίσως να το έκαναν, αν μπορούσαν. Όμως η αλήθεια είναι ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να συλλεχθούν έντομα σε υπερβολικό βαθμό (10). Τα μόνα έντομα που φαίνεται να είναι ευάλωτα στην υπερβολική συλλογή είναι εκείνα των οποίων οι πληθυσμοί (1) ήταν από τη φύση τους πολύ μικροί, όπως υπολειμματικοί πληθυσμοί ή πληθυσμοί μικρών νησιών, ή (2) είχαν ήδη αποδεκατιστεί από την καταστροφή του ενδιαιτήματος. Μάλιστα, δύο εξέχοντες βιολόγοι, οι Dr Robert MacArthur και Vincent Dethier, προσπάθησαν σκόπιμα να υπερσυλλέξουν έναν τοπικό πληθυσμό μιας πεταλούδας των ανατολικών ΗΠΑ, της Baltimore. Απέτυχαν (11)! Ουσιαστικά, οι ενέργειές τους δεν διέφεραν πολύ από εκείνες οποιουδήποτε θηρευτή (π.χ. ενός πουλιού ή μιας ξαφνικής αύξησης αραχνών) που είχε εντοπίσει τον πληθυσμό. Με κάθε κάμπια που συλλεγόταν, η επόμενη γινόταν δυσκολότερο να βρεθεί. Οι λίγες κάμπιες που ξέφευγαν από τον εντοπισμό είχαν στην πραγματικότητα μεγαλύτερη πιθανότητα να εξελιχθούν σε πεταλούδες (σύμφωνα με την οικολογική θεωρία της «πυκνοεξαρτώμενης ρύθμισης πληθυσμού»). Επειδή οι πεταλούδες που προέκυπταν ήταν πιο σπάνιες από το συνηθισμένο, ήταν λιγότερο πιθανό να εντοπιστούν από φυσικούς θηρευτές — άρα ήταν πιο πιθανό να επιβιώσουν και να αναπαραχθούν. Έτσι, την επόμενη χρονιά, ο πληθυσμός των καμπιών είχε επανέλθει στα συνηθισμένα επίπεδα. Ο πληθυσμός δεν είχε υποστεί ζημιά — κι όμως επρόκειτο για έναν καθιστικό, τοπικό πληθυσμό που θα έπρεπε να ήταν ιδιαίτερα ευάλωτος στην υπερβολική συλλογή!

Η αλήθεια είναι ότι πολλοί βιολόγοι παίρνουν έννοιες διαχείρισης πληθυσμών που βασίζονται στα σπονδυλωτά (π.χ. πουλιά, ελάφια) και τις εφαρμόζουν στα έντομα. Αυτό είναι λάθος. Σχεδόν όλα τα έντομα έχουν πολύ μεγαλύτερες αναπαραγωγικές δυνατότητες από τα σπονδυλωτά· μπορούν να αντέξουν πολύ υψηλότερα ποσοστά «συγκομιδής». Με λίγα λόγια: δεν έχει σημασία αν ο «συλλέκτης» είναι ένα πουλί, ένα αλογάκι της Παναγίας… ή ένας συλλέκτης πεταλούδων!

Δεν είναι απειλούμενες οι πεταλούδες birdwing που πωλούνται;

Γενικά, όχι! Το ότι η πολιτική μερικές φορές καλύπτει τα πραγματικά δεδομένα φαίνεται καθαρά στην περίπτωση των εντυπωσιακών birdwing, των μεγαλύτερων πεταλούδων του κόσμου, με πολυάριθμα είδη που κατανέμονται από τη Νοτιοανατολική Ασία έως την Αυστραλία.

Στην Παπούα Νέα Γουινέα, η μόνη birdwing που είναι σήμερα έστω και δυνητικά απειλούμενη είναι η μεγαλύτερη πεταλούδα του κόσμου, η Ορνιθόπτερα της Βασίλισσας Αλεξάνδρας (Ornithoptera alexandrae). Για χρόνια προβαλλόταν από την IUCN ως «παγκόσμια προτεραιότητα διατήρησης» και προστατευόταν από τη νομοθεσία της Παπούα Νέας Γουινέας και από διεθνή νομοθεσία. Βρίσκεται επίσης στον κατάλογο απειλούμενων ειδών των ΗΠΑ. Και τι συνέβη σε όλη αυτή την περίοδο προσοχής και προστασίας; Το ενδιαίτημά της καταστρεφόταν σταθερά από την υλοτομία και την επέκταση φυτειών ελαιοφοίνικα (12). Τόσο αποτελεσματικός ήταν ο «παλιός τρόπος» διάσωσης της άγριας ζωής. Αν είχαν δοθεί στους κατοίκους των χωριών της Παπούα Νέας Γουινέας κίνητρα για τη διατήρηση του δάσους — με την εκτροφή και πώληση της πεταλούδας να είναι ο ευκολότερος και φθηνότερος τρόπος προώθησης — και δεν υπήρχε καθόλου προστατευτική νομοθεσία, είναι πιθανό να επιβίωνε σήμερα μεγαλύτερο μέρος του ενδιαιτήματος. Θυμηθείτε: «οι άνθρωποι μπορούν να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους όταν βλέπουν ότι αυτό θα βελτιώσει τα πράγματα…» (6). Όλη η νομοθεσία για τα απειλούμενα είδη δεν έκανε τίποτα για να βελτιώσει την ευημερία των κατοίκων της Παπούα Νέας Γουινέας.

Όταν οι birdwing της Παπούα Νέας Γουινέας προστατεύτηκαν για πρώτη φορά από την κυβέρνηση (13), ήταν ελάχιστα γνωστά για την κατανομή τους. Μεταγενέστερες έρευνες δείχνουν ότι οι birdwing της Παπούα Νέας Γουινέας είναι συχνά τοπικές αλλά ευρέως κατανεμημένες (14)· νέοι πληθυσμοί ανακαλύπτονται συνεχώς, πιο πρόσφατα ακόμη και της μεγαλύτερης πεταλούδας του κόσμου (15). Εκτός από τη μεγαλύτερη πεταλούδα του κόσμου, όλες οι άλλες birdwing περιλαμβάνονται στο «Παράρτημα II» της CITES (Σύμβαση για το Διεθνές Εμπόριο Απειλούμενων Ειδών Άγριας Πανίδας και Χλωρίδας). Η ένταξη στο Παράρτημα II δεν σημαίνει ότι το είδος απειλείται ή κινδυνεύει με εξαφάνιση. Σημαίνει μόνο ότι το εμπόριο του είδους παρακολουθείται (16).

Η κυβέρνηση της Παπούα Νέας Γουινέας επέτρεψε στην έντομο Farming και Trading Agency να βοηθήσει ένα χωριό να εκτρέφει και να πουλά την Ορνιθόπτερα Γολιάθ. Ένα πρόγραμμα εκτατικής εκτροφής σε επίπεδο χωριού για την Ορνιθόπτερα meridionalis βρίσκεται σε προετοιμασία, και ενδεχομένως ένα ακόμη για την Ορνιθόπτερα του Παραδείσου. Τώρα που οι εξωτερικοί φορείς είχαν την ευκαιρία τους να σώσουν τη μεγαλύτερη birdwing του κόσμου μέσω της νομοθεσίας, η κυβέρνηση της Παπούα Νέας Γουινέας ελπίζει να μπορέσει να επιτρέψει στους χωρικούς να εκτρέφουν και να πωλούν περίπου 100 δείγματα τον χρόνο στην έντομο Farming και Trading Agency (17).

Η αγορά οποιουδήποτε εντόμου από τη Νέα Γουινέα βοηθά στη διάσωση του δάσους;

Όχι. Πρέπει να πρόκειται για έντομα που έχουν αποκτηθεί νόμιμα. Μόνο η έντομο Farming και Trading Agency μπορεί να εκδίδει άδειες για την εμπορική εξαγωγή εντόμων από την Παπούα Νέα Γουινέα. Αυτό γίνεται ώστε η Υπηρεσία να μπορεί τόσο (1) να ελέγχει την αγορά και να διατηρεί σταθερές τις τιμές για τους χωρικούς όσο και (2) να επιστρέφει το μέγιστο δυνατό μέρος των εσόδων στους χωρικούς.

Περιστασιακά, κάτοικοι της Παπούα Νέας Γουινέας πωλούν απευθείας σε εμπόρους, οι οποίοι εξάγουν παράνομα τα δείγματα. Μακροπρόθεσμα, αυτό βλάπτει τα έσοδα των χωρικών, επειδή ο κορεσμός των αγορών μειώνει τις τιμές. Επιπλέον, οι έμποροι αυτοί σχεδόν βέβαια δεν καταβάλλουν καμία προσπάθεια να συνδέσουν τη συλλογή ή την εκτροφή εντόμων με την προστασία των δασών.

Κάθε παρτίδα εντόμων της Παπούα Νέας Γουινέας που εξάγεται νόμιμα συνοδεύεται από άδεια εξαγωγής της Παπούα Νέας Γουινέας (δεν εκδίδεται ξεχωριστή άδεια για κάθε έντομο). Αν η παρτίδα περιλαμβάνει πεταλούδες birdwing, πρέπει να υπάρχει επίσης σφραγίδα CITES (που μοιάζει πολύ με γραμματόσημο· και πάλι, η σφραγίδα εκδίδεται για την παρτίδα, όχι για κάθε μεμονωμένη birdwing). Κάθε έμπορος που αγοράζει απευθείας από την έντομο Farming και Trading Agency λαμβάνει αυτά τα έγγραφα· είναι ευθύνη του αγοραστή να πάρει φωτοαντίγραφο των αδειών ή να πιστοποιήσει με άλλο τρόπο ότι οι άδειες τηρούνται στο αρχείο, εφόσον τον ενδιαφέρει η προστασία των δασών.

Δεδομένου ότι οι birdwing βρίσκονται στον κατάλογο CITES από το 1977, είναι αμφίβολο ότι οποιαδήποτε τεκμηριωμένα δείγματα που αγοράστηκαν από εμπόρους — εκτός ίσως από πολύ σπάνια είδη — συλλέχθηκαν πριν από την ένταξή τους στον κατάλογο, κάτι που θα τα εξαιρούσε από την απαίτηση για σφραγίδα CITES. Και πάλι, εναπόκειται σε εσάς, τον αγοραστή, να αποφασίσετε αν θα δεχτείτε αδύναμες δικαιολογίες ότι τα δείγματα συλλέχθηκαν «πριν από τη CITES» ή αν θα υιοθετήσετε μια στρατηγική αγοράς που μεγιστοποιεί τις προοπτικές διατήρησης.

Δεν μπορούν οι χωρικοί να προστατεύσουν το δάσος τους και να κερδίζουν χρήματα χωρίς να σκοτώνουν ζωντανούς οργανισμούς;

Ορισμένες οργανώσεις διατήρησης αναπτύσσουν αγορές για μη ξυλώδη δασικά προϊόντα (π.χ. ξηρούς καρπούς και φρούτα), ώστε τα έσοδά τους να χρησιμοποιούνται ως κίνητρο για την προστασία των τροπικών δασών. Επίσης, ο «οικοτουρισμός» προβάλλεται ευρέως ως ένας ακόμη τρόπος για να πειστούν οι άνθρωποι να προστατεύσουν τα τροπικά τους δάση. Γιατί να μην προωθηθούν περισσότερο αυτές οι πιο «εύπεπτες» πρωτοβουλίες, αντί να διδάσκονται οι αυτόχθονες πώς να σκοτώνουν ζώα;

Καταρχάς, υπάρχει κάποια παραπλάνηση σχετικά με το κίνητρο των «φρούτων και ξηρών καρπών». Τα «μείγματα τροπικών χυμών» των οποίων τα «δασικά προϊόντα» περιλαμβάνουν μπανάνα, παπάγια και παρόμοιους χυμούς πιθανότατα δεν κάνουν τίποτα για την προστασία του παρθένου δάσους — αυτά τα φρούτα προέρχονται από καλλιέργειες που δημιουργήθηκαν με εκχέρσωση τροπικών δασών! Δεύτερον, ορισμένες περιοχές τροπικών δασών διαθέτουν ελάχιστα βρώσιμα φρούτα και ξηρούς καρπούς που μπορούν να αξιοποιηθούν. Τα δάση της Παπούα Νέας Γουινέας είναι ένα παράδειγμα (πιθανότατα γι’ αυτό οι κάτοικοι της Παπούα Νέας Γουινέας πέρασαν από το κυνήγι και τη συλλογή στη γεωργία πριν από περισσότερα από 4.000 χρόνια)· ιστορικά, αυτά τα νησιωτικά δάση είχαν λίγα μεγάλα ζώα που θα μπορούσαν να διασπείρουν μεγάλους καρπούς.

Και ο οικοτουρισμός; Είναι υπερεκτιμημένος. Αντικειμενικές αναλύσεις από αναγνωρισμένους ειδικούς της διατήρησης (8, 18, 19) δείχνουν ότι δεν θα μπορέσει να σώσει τα περισσότερα τροπικά δάση: «μόνο μια μικρή μειονότητα προστατευόμενων περιοχών προσελκύει σημαντικό αριθμό επισκεπτών…. Ειδικότερα, η δυνατότητα πολλών περιοχών υγρού τροπικού δάσους να προσελκύουν μεγάλους αριθμούς τουριστών είναι περιορισμένη.» (8)

Η αλήθεια είναι ότι τα τροπικά δάση του κόσμου, που συνεχώς συρρικνώνονται, θα σωθούν μόνο μέσα από ένα δημιουργικό σύνολο στρατηγικών. Διαφορετικοί λαοί των δασών έχουν διαφορετικές επιλογές. Παραδοσιακά ζούσαν από το δάσος τους σκοτώνοντας ζώα. Εφόσον το κάνουν με βιώσιμο τρόπο, τα οφέλη αυτής της συγκομιδής μπορούν να διοχετευθούν στην προστασία του δάσους. Εναλλακτικά, άνθρωποι από άλλα κράτη μπορούν να επιβάλουν σε αυτούς τους λαούς τις δικές τους πολιτισμικές ιδιοτροπίες σχετικά με τη χρήση της άγριας ζωής — μια μορφή σύγχρονου αποικιοκρατισμού.

Παραπομπές που αναφέρονται στο κείμενο

(1) Myers N (1988) Τροπικά δάση και τα είδη τους: εξαφανίζονται…; pp. 28-35. In: Biodiversity, ed. E.O. Wilson. Nat'l Acad. Press, Washington.

(2) Independent State of PNG (1975) Σύνταγμα της Παπούα Νέας Γουινέας, Μέρος III, Βασικές Αρχές Διακυβέρνησης, Τμήμα I, Εθνικοί Στόχοι και Κατευθυντήριες Αρχές, Port Moresby, PNG.

(3) Hutton A (1983) Εκτροφή πεταλούδων στην Παπούα Νέα Γουινέα. Oryx 19:158-162.

(4) Clark PB και A Landford (1991) Εκτροφή εντόμων στην Παπούα Νέα Γουινέα. Int'l. Zool. Yrbook. 30:127-131.

(5) Machlis GE και DLO Tichnell (1985) Η κατάσταση των πάρκων του κόσμου: διεθνής αξιολόγηση για τη διαχείριση πόρων, την πολιτική και την έρευνα. Westview Press, Boulder.

(6) IUCN/UNEP/WWF (1991) Παγκόσμια στρατηγική διατήρησης: διατήρηση ζωντανών πόρων για βιώσιμη ανάπτυξη. IUCN; UN Environ. Prog.; World Wildlife Fund. Gland, Ελβετία.

(7) Western D (1982) Εθνικό Πάρκο Amboseli: συμμετοχή των ιδιοκτητών γης στη διατήρηση της μεταναστευτικής άγριας ζωής. Ambio 11:302-310.

(8) Wells M και K Brandon (1992) Άνθρωποι και πάρκα: σύνδεση της διαχείρισης προστατευόμενων περιοχών με τις τοπικές κοινότητες. World Wildlife Fund. US-AID.

(9) Morris MG (1983) Κέρδη από το εμπόριο εντόμων. Int'l. Agric. Dev. 3:26-27.

(10) Pyle RM, M Bentzien και P Opler (1981) Διατήρηση εντόμων. Ann. Rev. Ent. 26:223-258.

(11) Dethier VM και RA MacArthur (1962) Η ικανότητα ενός ενδιαιτήματος να υποστηρίζει έναν πληθυσμό πεταλούδων. Nature.

(12) Parsons M (1990) Επανεγκαθίδρυση του προγράμματος διατήρησης του Ornithoptera alexandrae. Αδημοσίευτη έκθεση για διαβούλευση της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Παπούα Νέα Γουινέα από 1 έως 21 Ιουνίου 1990. Glendale, California, USA.

(13) Shaw DE (1969) Διατάξεις προστασίας στην Παπούα Νέα Γουινέα. Biol. Cons. 2:50-53.

(14) Parsons M (1983) Μελέτη διατήρησης των πεταλούδων birdwing, Ornithoptera και Troides (Lepidoptera: Papilionidae) στην Παπούα Νέα Γουινέα. Αδημοσίευτη έκθεση προς το PNG Dept. Primary Industry.

(15) Mercer C (1992) Έρευνα για την Ορνιθόπτερα της Βασίλισσας Αλεξάνδρας στο οροπέδιο Managalase, Παπούα Νέα Γουινέα. Proc. PNG Biol. Soc.

(16) CITES (1973) Σύμβαση για το Διεθνές Εμπόριο Απειλούμενων Ειδών Άγριας Πανίδας και Χλωρίδας. Ειδικό συμπλήρωμα στο IUCN Bulletin 4(2):35-40. Τεύχος Μαρτίου· επανεκδόθηκε τον Απρίλιο 1983.

(17) Orsak LJ (1992) Σώζοντας τη μεγαλύτερη πεταλούδα του κόσμου, την Ορνιθόπτερα της Βασίλισσας Αλεξάνδρας (Ornithoptera alexandrae). Αδημοσίευτη έκθεση προς το PNG Dept. of Environ. και Conserv. Waigani, PNG.

(18) Αφρικανικοί λαοί, αφρικανικά πάρκα. Αξιολόγηση αναπτυξιακών πρωτοβουλιών ως μέσου βελτίωσης της προστασίας των προστατευόμενων περιοχών στην Αφρική. US-AID Biodiversity Support Programme, Conservation International. Washington.

(19) MacKinnon JK, G Child και J Thorsell (1986) Διαχείριση προστατευόμενων περιοχών στις τροπικές περιοχές. IUCN, Gland, Ελβετία.